Θέτοντας τα όρια

Θέτοντας τα όρια
Συχνά όμως η θέσπισή τους περιπλέκεται ή παραπαίει μεταξύ δύο δυσλειτουργικών πόλων: της απουσίας ορίων και της άκαμπτης, αυταρχικής οριοθέτησης. Κάποιοι γονείς δε γνωρίζουν πώς να θέσουν όρια και κυρίως πώς να τα εφαρμόσουν, φοβούνται ότι το παιδί θα τους απορρίψει αν προσπαθήσουν να παραμείνουν σταθεροί σε ένα πλαίσιο ή πιστεύουν πως το παιδί θα τραυματιστεί από την οριοθέτηση. Κάποιοι άλλοι, πιθανώς αντιλαμβάνονται τη σχέση με τα παιδιά ως πεδίο επιβολής και τα ίδια τα παιδιά ως εν δυνάμει μικρά «αφεντικά» – υπάρχουν και βιβλία με ανάλογους τίτλους – που χρειάζεται να τιθασευτούν νωρίς, ρέποντας έτσι σε μια αυστηρή, αδιάλλακτη και συχνά άδικη οριοθέτηση – επιβολή. Πού μπορεί να βρεθεί μια χρυσή τομή, ώστε να υπάρχει η ασφάλεια του ορίου και η συνεργασία με το παιδί;
- Καταρχάς ας ξεκαθαρίσουμε την αναγκαιότητα για τη θέσπιση ορίων αλλά και τη φυσιολογικότητα του να προσπαθούν τα παιδί να τα παραβιάσουν, να τα τεστάρουν, να τα ανατρέψουν, είναι κομμάτι της ανάπτυξής τους. Αποφασίστε λοιπόν, πού θα τραβήξετε την «κόκκινη» γραμμή. Σίγουρα σε μια περιοχή όπου τα πράγματα είναι ασφαλή και κατάλληλα για την υγεία των παιδιών.
- Φτιάξτε ένα πλάνο σχετικά με τα όρια που θέλετε να θέσετε και έναν σχεδιασμό σχετικά με τις συνέπειες αθέτησης των συμφωνημένων ορίων. Παράλληλα, σχεδιάστε ένα πλάνο ανταμοιβών, επιβραβεύσεων, όχι αναγκαία υλικών – μάλλον το αντίθετο – που να μπορείτε να τηρήσετε και να θεωρείτε ότι είναι κατάλληλες για το παιδί σας.
- Τα παιδιά επεξεργάζονται τις πληροφορίες και διαχωρίζουν έννοιες όπως «σωστό» και «λάθος» με αρκετά διαφορετικό τρόπο από τους ενήλικες.
- Στόχος της οριοθέτησης είναι το να οδηγηθεί το παιδί στην εσωτερίκευση λειτουργικών και αποδεκτών συμπεριφορών, μέσα από το συμπέρασμα ότι είναι πιο ωφέλιμο για το ίδιο να υιοθετεί παρόμοιες συμπεριφορές.
- Ας θυμόμαστε ότι δεν είναι απαραίτητο να προστατεύουμε τα παιδιά από οποιαδήποτε συναισθηματική δυσφορία. Τα παιδιά δεν πρόκειται να μας μισήσουν αν τους επιτρέψουμε να βιώσουν κάποιες ματαιώσεις που πηγάζουν από τις επιλογές τους ή από την αντικειμενική πραγματικότητα.
- Είναι σημαντικό να έχουμε επίγνωση του πώς επικοινωνούμε τα όρια, σε τι μεταφράζεται υφολογικά αυτό που εμείς έχουμε στο μυαλό μας «σταθερό ύφος», αν το μήνυμα που παραλαμβάνει το παιδί είναι κοντά σε αυτό που στέλνουμε. Το επιθυμητό είναι τα όρια να τίθενται με πνεύμα λογικής και δικαιοσύνης και ύφος ηρεμίας, αυτοπεποίθησης και σταθερότητας. Αν κανείς έχει ύφος απειλητικό, θα πει ότι άργησε να θέσει το κατάλληλο όριο. Μπορούμε πάντα να κάνουμε ένα διάλειμμα, να ηρεμήσουμε, να θυμηθούμε το στόχο και να επανέρθουμε πιο ήρεμοι και αποτελεσματικοί.
- Εφαρμόστε τις φυσικές και λογικές συνέπειες. Φυσική συνέπεια θεωρείται οποιοδήποτε επακόλουθο προκύπτει από τις ενέργειες ενός παιδιού ( από όσα κάνει ή δεν  κάνει) όταν δεν παρεμβαίνει ο ενήλικας – π.χ., δε φοράει το μπουφάν άρα θα κρυώσει. Οι φυσικές συνέπειες μπορούν να επιτρέπονται όταν είναι ασφαλείς. Η λογική συνέπεια, σχεδιάζεται από το γονέα, αρμόζει στην παράβαση και στοχεύει στην υπευθυνότητα – π.χ. το παιδί που έκλεψε κάτι θα πρέπει να το επιστρέψει, να ζητήσει συγγνώμη και να κάνει κάτι για να επανορθώσει ή να χάσει ένα προνόμιο. Οι συνέπειες μπορούν συχνά να προ-σχεδιάζονται στο πλαίσιο μιας συμφωνίας και να συμμετέχει και το παιδί σε αυτό.  
- Ας μην ξεχνάμε να διευρύνουμε την οπτική: αρκετές φορές στη ζωή, χρειάζεται να κάνουμε κάτι «υποχρεωτικό» προκειμένου να προσεγγίσουμε κάτι επιθυμητό.
Εκτός από όρια πρέπει να υπάρχουν πολλές άλλες ποιότητες στη σχέση μας με τα παιδιά, μικρά και μεγαλύτερα: δυνατότητα για πρωτοβουλίες, ουσιαστική επικοινωνία, εστίαση σε πράγματα που ενδιαφέρουν το κάθε παιδί, συναισθηματική και φυσική παρουσία του γονιού και εξατομικευμένη προσέγγιση είναι ορισμένες μόνο από αυτές.

Πηγή

Πες το στους φίλους σου...
FaceBook  Twitter