Ο αγώνας για μνήμη και δικαιοσύνη

«Η μνήμη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου αποτελεί ένα αμφιλεγόμενο ακόμη πεδίο καταγραφής της ιστορικής εμπειρίας, που όμως αποκτά ολοένα και πιο στέρεα επιστημονική αξία, αλλά και απαιτεί συγκριτικές -και όχι μόνο αμιγώς επιστημονικές- μεθόδους, οι οποίες εμπλέκουν αναγκαστικά, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, την ιστοριογραφία με τη λογοτεχνία, και ειδικότερα με την αυτοβιογραφία. Στη χώρα μας, που υπέστη μια καταστροφή άνευ προηγουμένου, η διατήρηση της μνήμης και, ακόμη περισσότερο, η μεταλαμπάδευσή της στις νεότερες γενιές μέσα από τα Παιδαγωγικά Τμήματα και τους νέους εκπαιδευτικούς, είναι κομβικής σημασίας. Μια συνάντηση, που θα κινούνταν γύρω από τον άξονα των τρόπων καταγραφής της ιστορικής μνήμης και της παιδαγωγικής αξιοποίησής τους, που θα έφερνε σε άμεση επαφή τους επιζήσαντες εκείνης της μεγάλης γενιάς μαζί με τους συνεχιστές τους μέσα από το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, που ιδρύθηκε στις 22.1.1996 με πρωτοβουλία του Μανώλη Γλέζου και σημαντικών βετεράνων της Εθνικής Αντίστασης, και τους νεότερους παιδαγωγούς μέσα από ένα Παιδαγωγικό Τμήμα εγνωσμένης αξίας, αποτελεί μια σημαντική παρακαταθήκη, που υπενθυμίζει το αυτονόητο: πως η μνήμη δεν είναι “αδρανής” ούτε “ουδέτερη”, όταν έχουμε απέναντί μας τον φασισμό, αλλά έχει σημαντικότατη πολιτική και κοινωνική σημασία», αναφέρεται σε κείμενο για τη θεματική και το σκεπτικό του συμποσίου, που φιλοδοξεί να καλύψει ένα εύρος θεμάτων, από την καθεαυτό ιστορική καταγραφή της περιόδου της Κατοχής και της Αντίστασης και τη μεταφορά της στη λογοτεχνία, έως την παιδαγωγική τους αξιοποίηση και τον αγώνα για δικαιοσύνη και αποζημίωση.

Το επιστημονικό συμπόσιο συνδιοργανώνεται από την περιφέρεια Ηπείρου, το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του πανεπιστημίου Ιωαννίνων, το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα και την Εταιρεία Λογοτεχνών και Συγγραφέων Ηπείρου, τελεί υπό αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων και είναι ενταγμένο στο Ακαδημαϊκό Καλεντάρι της UNESCO.

Οι εργασίες της πρώτης ημέρας θα πραγματοποιηθούν στην κεντρική βιβλιοθήκη του πανεπιστημίου, με ώρα έναρξης στις 6.45 το απόγευμα. Μετά τους χαιρετισμούς εκπροσώπων των συνδιοργανωτών, θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της έκθεσης –αρχείου αντιστασιακού τύπου του Γιώργου Δολιανίτη. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, επίσης, ομιλία του ομότιμου καθηγητή του πανεπιστημίου Ιωαννίνων Απόστολου Παπαϊωάννου, με τίτλο «”Η Μνήμη και η άκαυτη Βάτος”. To ζήτημα των οφειλών προς την Ελλάδα και ειδικά προς την Ήπειρο ανάγεται ως διαρκές έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, που απαιτεί άμεση δικαίωση», από το αρχείο τύπου της εφημερίδας του ΕΑΜ Ηπείρου «Ο Αγωνιστής» του 1945, καθώς και προβολή οπτικοακουστικού υλικού για τα Ολοκαυτώματα της Ηπείρου από μαθητές.

Το κύριο μέρος του επιστημονικού συμποσίου θα λάβει χώρα το Σάββατο 8 Δεκεμβρίου, στην αίθουσα της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών, με το εξής πρόγραμμα:

9.45 - 11.15: Η Ιστορική Μνήμη και οι Παιδαγωγικές της Προσεγγίσεις/Αξιοποιήσεις

·        Χρίστος Αλεξίου, ομότιμος καθηγητής BirminghamUniversity: «Η Κατοχή και η αντίσταση στο έργο του ζωγράφου ΒάλιαΣεμερτζίδη».

·        Πέπη Ρηγοπούλου, ομότιμη καθηγήτρια ΕΚΠΑ: «Τοοικόπεδο με τις τσουκνίδες: ένα σχόλιο για την ποίηση και την ιστορία».

·         Σμαράγδα Παπαδοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια πανεπιστημίου Ιωαννίνων: «Ο πόνος του πολέμου στα λογοτεχνικά κείμενα της Γλώσσας του Δημοτικού Σχολείου».

·         Απαγγελίες μαρτυριών από μεταπτυχιακούς φοιτητές του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης.

11.15 - 12.45: Τρόποι καταγραφής της ιστορικής εμπειρίας στη Λογοτεχνία (Διήγημα / Ποίηση)

·         Έρη Σταυροπούλου, ομότιμη καθηγήτρια ΕΚΠΑ: «Η ατομική και η συλλογική μνήμη της Κατοχής και της Αντίστασης (Χρ. Μηλιώνης, “Τσαλαπετεινός”, Μ. Χάκκας, “Σκοπευτήριο Καισαριανής”)».

·         Καψάλης Γεώργιος, π. πρύτανης: «Αναλογιζόμενος το Μαρτυρικό Κομμένο».

·         Ελένη Καρασαββίδου ΕΔΙΠ πανεπιστημίου Ιωαννίνων: «Ο ποιητής, η Κατοχή και η Μνήμη: Η διττή φύση του ελληνικού δοσιλογισμού στις σελίδες αυτοβιογραφίας του Γ.Θ. Βαφόπουλου».

 

13.00-14.00: Στρογγυλό τραπέζι με λογοτέχνες και εκπαιδευτικούς της Ηπείρου

·        Δημήτρης Βλαχοπάνος, εκπαιδευτικός-συγγραφέας: «Σφαγές και ολοκαυτώματα: σελίδες παιδικής φρίκης».

·        Κατερίνα Ντάση, διευθύντρια του 7ου Δημ. Σχολείου Άρτας, συγγραφέας, και Παναγιώτης Νάκας, φιλόλογος: «Το Ξεχασμένο Ολοκαύτωμα του Φαναρίου Πρεβέζης και η ομαδική εκτέλεση των 10 Σταυροχωριτών υπό των Γερμανών και των Τσάμηδων: Όταν η ενεργοποίηση της μνήμης χτυπά την εξουσία της λήθης».

·        Μωυσής Ελισάφ, καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων: «Ο αφανισμός της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ιωαννίνων κατά την Κατοχή: Η Ύβρις και η Νέμεσις».

·        Κατερίνα Σχισμένου, φιλόλογος-μεταφράστρια, υποψήφια διδάκτωρ Αισθητικής Αγωγής: «Τέχνη και ολοκαυτώματα».

17.00 – 18.45: Όψεις της Κατοχής, της Αντίστασης και της Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών

·         Αθανάσιος Γκότοβος, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής πανεπιστημίου Ιωαννίνων: «Εγκλήματα πολέμου της γερμανικής κατοχικής δύναμης στην Ήπειρο: το σκάνδαλο της δικαστικής τους διερεύνησης στη μεταπολεμική Γερμανία».

·         Τζων Κάλεφ Εζρά, καθηγητής Ιατρικής Φυσικής: «Η Ιατρική στην υπηρεσία του Γ’ Ράιχ».

·         Γιώργος Μαργαρίτης, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας, Τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ

·         Βασίλης Μπρακατσούλας, αντιστασιακός, π. βουλευτής, δικηγόρος, συγγραφέας, συμπρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου: «Αντίσταση και πολιτισμός».

·         Αριστομένης Συγγελάκης, διδάκτωρ Κοινωνικής Οδοντιατρικής πανεπιστημίου Αθηνών,συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου: «Αντίσταση, Μνήμη, Δικαιοσύνη: ο λήθαργος της υποταγής και η αλήθεια της διεκδίκησης».

18.45-20.00: Στρογγυλό Τραπέζι του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα, των Ενώσεων Θυμάτων και των Μαρτυρικών Χωριών της Ηπείρου με θέμα: «Από τη μεγαλειώδη Αντίσταση και Θυσία της Ελλάδας στον ανυποχώρητο αγώνα για Μνήμη & Δικαιοσύνη».

·         Δημήτρης Αλευρομάγειρος, στρατηγός ε.α., συγγραμματέας της Σ.Ε. του Εθνικού Συμβουλίου

·         Παναγιώτης Μπαμπούσκας, επιζών Ολοκαυτώματος Λυγκιάδων

·         Γεωργία Μάνθου, δασκάλα, εκπρόσωπος της Μουσιωτίτσας

·         Ηλίας Λάμπρης, μέλος της Σ.Ε. του Εθνικού Συμβουλίου, εκπρόσωπος του Μαρτυρικού Κομμένου Άρτας

·         Γιάννης Χατζηαντωνίου, δικηγόρος, μέλος της Γραμματείας του Εθνικού Συμβουλίου

·         Γιάννης Αυγέρης, πρόεδροςτης Τ.Κ. Λιγκιάδων

·         Ευάγγελος Τσούτσης, δάσκαλος, εκπρόσωπος της Κρυοπηγής Πρεβέζης

·         Γιάννης Μαύρος, οικονομολόγος, μέλος της Γραμματείαςτου Εθνικού Συμβουλίου

 

20.15-20.30: Κλείσιμο Συνεδρίου: Ελένη Καρασαββίδου – Αριστομένης Συγγελάκης

Πηγή

Πες το στους φίλους σου...
FaceBook  Twitter  
FacebookTwitterDiggDeliciousGoogle BookmarksLinkedinRSS FeedPinterest